Waarom zoveel ondernemers aanbestedingen haten

Ons perspectief op een structureel probleem.

We horen het bijna dagelijks van ondernemers: “Wij haken af bij aanbestedingen.”

Niet omdat ze geen zin hebben in dossiers. Niet omdat ze bang zijn van regels. Maar omdat het systeem te vaak onvoorspelbaar en onevenwichtig aanvoelt.

De recente berichten rond Zuhal Demir legt opnieuw bloot waar het wringt.

De realiteit voor ondernemers

Wie als zelfstandige of kmo een onderneming opstart, wordt geconfronteerd met een duidelijke realiteit:

• een financieel plan dat tot in de puntjes klopt

• elk risico zorgvuldig onderbouwd

• elk document correct en volledig

• elke formaliteit strikt nageleefd

  
  

Ondernemers moeten bewijzen dat ze betrouwbaar zijn, dat ze vooruitdenken, dat ze hun verantwoordelijkheid nemen. En terecht.

Maar bij aanbestedingen zien we iets anders

Wanneer een overheid een groot project lanceert en een aanbesteding uitschrijft, verwachten ondernemers diezelfde zorgvuldigheid aan de andere kant.

In de praktijk zien we echter te vaak dit scenario:

• procedures die worden stopgezet “omdat het toch niet uitkomt”

• projecten die verdwijnen wegens “geen budget meer”

• beslissingen die wijzigen zonder heldere, gedragen motivering

  
  

Terwijl aan de andere kant ondernemers weken of maanden werk hebben geïnvesteerd, soms met externe adviseurs, altijd met een reële kost.

Overheden mogen bijsturen, maar niet vrijblijvend

Laat dit duidelijk zijn: overheden mogen keuzes maken. Ze mogen van inzicht veranderen. Voortschrijdend inzicht is geen probleem.

Wat wél een probleem is, is het gebrek aan voorafgaande haalbaarheidsanalyse, duidelijke besluitvormingen consequent engagement wanneer een procedure eenmaal wordt opgestart.

Bij grote projecten rijzen dan fundamentele vragen:

• Is de scope realistisch?

• Is het budget doordacht?

• Is er intern draagvlak om dit project ook effectief te realiseren?

  
  

Waarom dit zo nefast is

Bij MINRO LEGAL zien we de gevolgen van dichtbij:

• ondernemers die afhaken voor ze begonnen zijn of na één negatieve ervaring

• kmo’s die aanbestedingen als “te riskant” beschouwen

• een overheid die vooral grote spelers overhoudt - precies omdat zij zulke onzekerheid makkelijker kunnen dragen

  
  

Dat is geen detail. Dat is een structureel probleem.

Aanbesteden vraagt meer dan procedures volgen

Een goed aanbestedingsbeleid vraagt:

• vooruitziendheid

• verantwoordelijkheid

• respect voor alle marktspelers

  
  

Niet alleen naleving van regels, maar ook zorg voor de impact van beslissingen.

Zolang ondernemers het gevoel hebben dat zij alles moeten verantwoorden en de andere kant niet altijd, zal het vertrouwen blijven afbrokkelen.

Als de overheid echt werk wil maken van kmo-vriendelijk aanbesteden, van de drempels wegnemen... Dan mag ze best eens kritisch zijn naar haar eigen houding, gedrag en verantwoordelijkheid en niet steeds weer "de wetgeving" aan een zoveelste evaluatie-ronde onderwerpen.

Bij MINRO LEGAL blijven we pleiten voor zorgvuldiger, eerlijker en kmo-vriendelijker aanbesteden. Niet omdat het “moet”, maar omdat het de enige manier is om het systeem werkbaar en geloofwaardig te houden.